Kan thawnthu -1

Zan a rei telh telh a, mut erawh a chhuaklo telh telh thung. Ni e, tunah chuan zinglam a ni tawh a, mut erawh a la chhuak hlawl si lo. Khumah chuan ka let ka let a; ka chhungte erawh tui takin an muhil vek tawh a. Kei erawh nunhlui ngaiin ka kíu vawng vawng thung a. Kha ka tawrhna ka hmangaih ber ka nupui ni thin tunah erawh thlan khur hnuaia min zal ta kha ka ngaihtuah chhuak miau hek le!

Hlimlai nite..

Hmanah chuan nupa kawpchawi niin hlim takin kan khawsa dun a. Kan inngaia, kan inthlahlel ngawih ngawih a ni ber mai. Khawiah pawh kal dawn ila kan inzui a; a mei ka ni ber a, ani pawh ka mei ang maiin kalna apiangah hmuh tel ve ngei ngei tur chiangsa ang kan ni a. Khatih hunlai khan he khawvel hi kan pahnih tan chuan a parmawi lai tak a ni a. Kha aia parmawi kha ka la tawng leh lova, tawngleh thei pawhin ka inring tawh lo!

Kan hlimna tizual turin ka nupui chuan fa a han pai a. Fa kan nei thuai dawn tih kan hriata kan hlimdun zia te kha tuna ka fanu ka hmuh hian ka lubur chhungah hian kan hlim thawm kha a lo lang chhuak leh thin a, mitthlaah hian kan che vel zawng zawng kha ka la hmu fo mai.

Theihtawpin kan fa lo piangtur hmakhua kan ngaihtuah a. Keiin pa tha tak, nupui fanau tana chenfakawm nih ka tum a. An hlimna turin hna pawh ka thawkrim sawt hle. Ka nupui pawh chuan nu tha tak nih a tum ruh ve hle a, inchhung chet vel pawh a bu ang thlap a ni a. Kan urlawk nasa a sin aw!

Reiloteah kan nu nau neih chu a lo hun a. Fanu tha tak mai a hring tih ka hriat a ka hlimzia kha tangka suma lei tur nise a man a tam khawp ang. Tunah chuan chhungkua kan ni ve ta. Keipawh ‘Pa’ tia min ko tu tur an awm ta a Pa tak tak ka ni ta. Khatih hunlaia khawvel nawmzia kha ka tawn ang tawng tawh hi chuan inhrethiam mai awm e.

Chhungkua nih chinah chuan puitlin a lo har khawp mai. Tihtur lo tam zia ka han hre nghal pang mai a. Mahse kan chhungkaw tan a nih avangin hlim takin ka ti thei zel a. Kan hlim em avang khan mi pawhin min awt ve thei hle a ni.

Buaina chhum chu..

Khatia hlim taka kan awm khan lungngaihna chhirhdup kan thleng tep a lo ni a. Tlaikhat chu ka thian hluite nen inhmukhawmin zu kan inho a. Chumi tlai chu ka rui ngei mai. Kan ina ka haw pawh chu kan nupui buaipui ngai khawpin ka awm a. Ka nupui chuan a tukah min khak nghe nghe a. Mahse, zawm a hnekin ka in zing telh telh a. Pa ber chet atana mawilo khawpin ka awm ta fo mai. Kan chhungkaw hlimna chu tunah chuan vawmbo ang duak a ni ta.

Chutia ka khawsak dan ka nupui chhungten an lo hriat chuan min rawn pawt then ta tlat mai le! Ni e, pa berin inchhungkhur aiin zu ka thlang tlat si a. Tunah chuan kan chhungkaw inzawmkhawmna chu chhut chah a lo ni ta!

Beiseina thamral chu

Ka thiltih pawizia chu hrechhuakin zu in chu ka sim a. Nuntharin ka nung leh ta. Chutia nun pangngai ka zawh leh takah chuan palai tirin hruai haw kan tum leh a. Mahse, a chhungte chuan an lo phal lo nasa mai a. Tihngaihna awm tawh heklo, inruk kan tum ta ringawt mai a.

Chutia inruk kan tum chuan a chhungten a awmdan atangin an hrethiam a niang ven takte hian an veng tlat mai a. Kan thiltum chu a hlawhchham chiang hle mai. “Chutiang em em a min duhlo tu chhungkua chu engah nge chhungkhata siam leh ka tum tehlul ang” tiin kumkhua atan ka mangtha ta a. Amaherawhchu ka hmangaihna erawh chu engtikah mah a ral chuang lovang.

Tleidang runah a lawi.. mahse

Chutia ka ngaihsak tak lohah chuan hrehawm pawh a ti hle a. Mahse, ngaihsak pawh ni mah ila awmzia a awm thei chuang si lo. Ngaihzawng dangte ka neihsan a, ka awmdan zawng zawng a hriat takah chuan beisei chi ka ni tawhlo tih hriain ani pawh chu a hlimna tur a zawng ve ta a.

A hnua ka hriatleh dan chuan an khuaa sorkar hnathawk pakhat nen an inzui nasa hle a, a hnuah neih pawh an innei ta hial reng a. Ka tana hriat hrehawm tak chu ni mah se a hlimna a nih chuan ka lawmpui hle a.

A pasal nen chuan nupa hlim tak anni tih ka hriat phei chuan ka lo lawm ve khawp mai. A chhan chu ka nei thei tawh dawn chuang lova, mitha tawng tal se ka ti em a ni. Fa pawh an nei leh nghe nghe a.

Hlim takin an awmzel dawn emaw ka tihlaiin thil duhawmlo tak maiin a tlakbuak tlat mai le. Minu ni tawh mah se ka la hmangaih reng chuan thisen cancer a vei tlat mai le! A ni theilo, ka hmangaih chuan reiloteah a natna chuan hnehin thlan khurah a hnuklut ang maw? Bei a dawng a, ka rilru a na a, a pasal leh an fate leh ka fanu ka ngaihtuah a, thlamuang taka awm a har a ni. Mihring nui thawm ka hriatin min tilungngaia, sava hlim taka infiam ka hmuhin tha a tikhur tlat mai. Ka hmangaih, hlim tura ka duh em em chuan reiloteah a kumkhaw hmun tur a pan dawn!

Thalaite u...

Thalaite u, hmasawn rawh u, amaherawhchu awmze neiin hma sawn ang che u. Incheina lamah emaw, zaithiam chhuahtam lamah emaw, mi ram film en a mi tihdan leh chetphung hriatchak ringawta hmasawn erawh a tha lem lo. Kawng khat ringawta hmasawn hian awmzia a nei tlem hle a. Kawng tinrenga hmasawn tumin, chu intumna chu tihlawhtling turin theihtawp chhuah zui erawh a ngai khawp mai.

Hma kan sawn dan hi a tha tawk em tih hi en fo a tha. Tunlaia hma kan sawnna tha lo tak mai chu sex lama hmasawnna hi a ni awm e. Mi "insum deuh teh" tihtheih ngawt a ni lo. A mimal zalenna a ni mai a; kan sawiphak a awmlo. Kan hnam timualpho khawpa a che te a nih loh chu en liam mai mai a ngai fo thin.

Amaherawh chu hei erawh hriat reng a tha- i thianghlimna kha i hmangaih em em, amaherawhchu hmangaih ve miahlo tu che leh i taksa ringawt duhtu che hnenah khan i hlan mai ang maw? Kumkhuaa i nuna ser awm reng tur leh i pasal laka hnuai tir rawih rawih theitu che a ni tih hrereng chungin ngatinge ila sim loh le? Mipate pawh mahni farnute chunga thleng lo tura kan duh hi ngatinge mi farnute chungah kan thlen tir tlat thin le?

A dawt lehah chuan incheina sawi leh teh ang. Kan hnam incheidan hi kutdawh incheina atan chuan a uchuak thin inti ve em? Chawmhlawm state, kutdawh state kan nih hi. Hawh u, intodelh phawt ila duhleh khawvelah pawh a sang lawr lak ni ang u. Intodelh phawt ila!

Kan nunphung lamah lut leh teh ang. Kan nundan phung hi chu a sang tawh khawp mai. Tuipuiral ram kan thlir a, kan ngaisang a ni tiraw u? Khawchhak lam korea thlipuiin min nuai a nih hi le! Kan thangthar zingah pawh korea tawng zir an awm ta nuk mai. A lawmawm rual rualin hmanna erawh a vang maithei. Thenkhat chuan kan hnam tawng hi an nuihzat tan tawh hial nia mawle! Keichuan mahni hnam tawng ngaisang leh thiam hi ka ngaisanga, hnamdang tawng inngaisang a nih chuan kei nen chuan kan inanglo phawt! Min ngaisang dawnlo tih chu ka hre reng a, keipawhin ka ngaisang bik chuanglo che u tih in hre dawn nia.

Hetianga hnamdang nun kan lakchhawn nasat lutuk vang hi em ni ang kan ramah 'zaithiam' ni lovin 'zai thiam' an tam tak em em niang aw? Thenkhat aw teng entawnin aw kan lo ti teng ve a, thenkhat hla thu awmze mila an lam laiin keini ramah erawh a sirah kan lo tawngpawng sapatal vel a nih hi. Mi rama eizawnnan an hman kha keini ram, kutdawh ramah eizawnnan hman kan tum ve a nia. A la har deuh maithei. Demand channela hla pakhat thun vang ngawta city bus vela chuang ngamlo tawk thalai kan tam tawh viau lo'ng maw?

Zep thu cheng suh. Keichuan tunlai hla thar ho hi ka ngaithla ta vaklo khawp mai. A chhan chu a hla thuin min hneh theihloh vang a ni! Hla erawh ka phuahthiam chuang lova. Amaherawhchu kan tunlai hla phuahtute hian hei aia hla thu(poetic word) tam zawk hian phuah thei turin kan hnam tawng hi zir uluk se kan hla thar ho hi chu ngaihthlak ka tan ve chauh ang. 

Thil kan sawi leh lawk teh ang. Tunlaia kan thalai zinga vei deuh ka neih chu ram politics lam ngaihsaklo an tam tial tial hi a ni. Hei hi ka hriat nachhan chu hmana internet lama ka thiante chu kan ram politics dinhmun an hmuhdan ka zawh chuan  "ka ngaihsak ve vaklo" tia min chhang an thahnem khawp mai. Hei hian nghawng a neih ngei ka ring tlat a, chu nghawng thalo chu pumpelh nan ram inrelbawl dan hi ngaihtuah ve deuh a tul khawp mai.

A tawp berah chuan kan hnam incheina ngaisang chungin hnamdang incheina inbel ila, kan ram tana theihtawp lo chhuah tawhte hrerengin hnam dang ngaisang ila; kan ram chawmhlawm state nihna atanga hruaichhuak turin theihtawp chhuah mawlh teh ang u!!!!

Ka thianpa kha....

A khuhhawnna
Kum thum chhung hi han chhiar chuan sana chek kar lakah kan chhiar zo vat mai thin; mahse, he kum thum chhunga thil thleng hi chu ngaihtuah kir chuan ngaituah fe tham a tling thung si. Hun leh kum hi chu dam chuan a ral thuaia, mahse kan chunga thil lo thleng erawh hi chu theihnghilh a har thin.
Kum 2007-ah khan I han kir leh lawk teh ang u…vawiin ang hian Serchhip Bazar veng in pakhatah chuan mipui an kalkhawm a, an hmelah chuan hlimna lam hmuhtur avang a, lungngai hmel bak hmuhtur a awmlo. Chu niah chuan kan thianpa chu khumah an muttira, a taksa chu khumah a awm la awm teh meuh mai; mahse a thlarau erawh chuan a petu hnen a pan tawh si. Chu ni chu ka thianpa tan he khawvela a hun hnuhnung ber a ni tawh a, darker reilote hnuah chuan a kumkhaw hmun tur thlan hmun a pan tawh dawn! Kha ni kha theihnghilh a har a sin!!
Hmanah chuan maw…
Kha kan thianpa nen khan kan school luhna lam atangin kan inhre tana, kumkhuaa lo inkawm tawh angina kan innel nghal mai thei ai. Kan tan chuan a hlu a sin. Kan pahnih phei chuan inkawm nasaa, midang kan ngailo a ni ber mai. Nuih kan duh em em a, kan nuih duh avang khan zitirtu kutthak pawh kan tuar nasa ve khawp mai.. mahse, thianpa nen kan nih kha chuan kan lungawi thei zel thin a ni.

Ka la hre reng kan khuaah vai hovin mela an rawn nei a, ka thiante lo zin thla chu intihhlimnan kan kal ve a. khang hunah khan kan hlima, kan nuia, khawvel lungngaihna chu kan nuihpui nasa khawp mai. Mahse, kha hlimna kha a hnulawkah lungngaihna a ni dawn tih hria ila chuan kan hun hman kha am takin kan hmang ngei ang le…
Kan school kan chhuahsan hnuaah ani chu Synod Higher Secondary School-ah Class XI ‘Arts’ a zirzawm a(kum 2007-’08) chutah pawh chuan kan la in kawm zui zel a. An school a ngaihzawng a neih thu min hrilha,inhmelhriattir turte pawhin kan intiam a nih kha. Mahse, a ngaizawng nen kan inhriat hmain mual min liam san ta si…
A boral a maw?
Zing kara phone lo ri ral ral chu ka han chhanga; tah aw tuau hian ka thiannu pakhat chuan khawvela ka thil hriat duhlo ber mai chu min hrilh ta! A ni theilo…. Ka thianpa a tih lovang! Mahse, a fiamthulo tih chu a aw atangin a hriat vek si. Ka awmdan chiah kha ka hre ta lo…mipa mittui erawh a chhuak tih ka hriaa; a tak tak a nih ka la ring ngamlo. Mahse, a boral a ni tih tichiang turin ka thian dangte ka han zawt kuala ka thu hriat chu ka duhloh lam hlir a ni thung si. Chuta chiang ber chu ka thianpa chu he khawvelah a awm ve tawh dawnlo! Nia, a awm ve tawh lovang.. thlan khurin a angchhungah a lem pil tawh. A kumkhaw hmun tur chu thlan khur chiah a ni tawh! Beisei a bo a, ngaihtuah a tawi tak mai! Ka thianpa chuan a pi leh pute lungphu a zawm ve ta…………
Awm tawhlo beisei neih chu…
Hun leh nite a ral a, sik leh sa pawh vawi tam a inthlak a; ka tawrh ang kha mi chhungkua pawn an tuar ve teuh tawh thin. Tlai nitla turin tlang a chhun eng ruih te hian ka thianpa khan min rawn kawm tur ni tlat te a hriat chang ka nei a; serchhip hank al te hian ka thianpa kha hmu leh dawn tlat hian ka inhre thin. A changchuan hmun hran daihah min zin san a, thil tha deuh min rawn hawn dawn nia hriat tlat changte ka nei a. mahse chung zawng zawng chhanna chu beisei tur awm tawhlo i beisei tih chauh a ni si! Kan thianpa chuan mual min liamsan tawh tak tak a maw?????
Min chhawntu duhawmlo chu…
Reife hnuah kan thianpa te in ngeiah chuan kan thianho kan han chuangkai leh a; chutah pawh chuan room atanga rawn chhuak torah ka la ngai lui tlat a. Niadangah chaun kan thianpa chuan min lo lawm a, min lo kawm hlima, eitur tuihnai tak tak min lo chhawp thin a ni si a. tunah chuan min lo kawm a, min lo chiauau tu chu ka thianpa ni tawh lovin a hirngtunu zawk a ni tlat tawh.
Khawnge thianpa hi? A chhanna chu maw… banga a thlalak hnuaia a piankum leh a thihni intar mai chu a ni si. Thianpa, hetiang hian maw in ina kan lo len luhin min lo chhawn zel tawh dawn?
Kan lung a leng ve ngei ang…
Kha kan inkawm tanna school, tlangzawla awm kha kan classmate ho nen kan han chuan leh a, engkim kha a la pangngai vek a sin…mahse, thianpa nang erawh i lungphu a pangngsi tawh si lo. Kha school kawta kan inkhelhna thinna zawlah khan kan thian ho chuan ball kan pet leh a..i rawn tel ve duh tawh lo maw? Kan classroom thinah khan kal han lut leh a..kan thutna velah kan han thu leh a; mahse, ka bula thu thin kha tunah chuan thlan khur chhungah min mutsan ta si!
Hun leh ni ralin, kan kumte pawh lo upain, kan vun pawh lo chhuar mahse Marian High School, Serchhip tih hming kan hriat apiangin kan rilruah kan luh lai a lo lut anga, hlim taka kan nuihlai chu kan mitthla ang; chutih hunah chuan kan rilruah ilo lut leh anga, lunglengin kan kiu leh vawng vawng dawn a nih hi thianpa..hetianga kan awm hi i phal a awm?
Rihlipui kan in, hawilopar min thliahsan a
Lunglohtui dawnin, thlafam khua min lawisan mah la,
Nunhlui ngaia “Marian High School class X, 2006-‘07”
Tia kan sawi apiangin I hming a ri tel ziah tawh anga,
Kum tam pawh ral mah se, nghilhni i awm dawn lo
Kan thian- Richard Laldinpuia i ni reng tho ang.
( He thu hi kan thianpa, kan ngaih a kan thlakhleh em em; 27 nov. 2007-a a khualzin kawng min zawh tawp san ta Richard Laldinpuia; Serchhip Bazar veng a mi hriatreng nan Marian High School; Serchhip Class X student 2006-07 aiawhin misualah ka rawn post a ni e)

Arbawm chhia

A khuhhawnna

Inthlahrung rilru takin ka mi zawn chu a hmuh leh hmuhloh ka zawt a. Ani chu,”Ani awmna leh arbawm chhe lumna ka hre lo” tiin min chhang a. Arbawm chhia kha a lumna ka zawt tel miah lo a, mahse a sawitel si. Ka ngaihtuah ta mai mai a, ni e, arbawm chhia chu eng atan mah a tlak loh reng a ni. Mahse, he arbawm chhia leh mihringte hian inanna kan nei tlatin ka hre zui a…

Hlutna neilo nia kan ngaih chu..

Arbawm chhia hlutna hi zawng dawn ta ila a vang viau ta ve ang. Bawlhhlawh hlawm ringawt niin kan ngai a; khawpui nula, sil loh pawhin a eitlak ang tihtur khawpa thianghlim tan phei chuan kawng sira arbawm chhia lo let reng hmuh chuan chawei pawh tuiloh phah mahse ka hrethiam lutuk. A tawp em tak a ni.

He arbawm chhia ang deuha hlutna neilo nia an ngaih putar khaw thima vak vak mai. Zan thim hnuaia riahna tur pawh neilo tura inngai tawh kha Liandova te unau khan an ina meilum ai ve turin an sawm a nih kha. Kha putar kha engnge a nih? Tunge a hming an ngaihven lo. Anmahni ang bawka rethei nia ngaiin khawngaihna rilru puin an sawm a nih kha.

Mi thenkhat chuan hre lovin vantirhkohte an thleng thin..

Kha putar tawp tak anga lang kha tuma ngaihsak hlawh lovin reife a awm a. A hnuah eitur pawh neilo unauin an thleng a nih kha. Khatia amah khawngaihtu tak tak, mi enhrang ve ngailo a hmuh khan putar khan tunge a nih tih kha a tilang ta a nih kha.

Ni e, kha mite khua khan kha putar lakah beiseitur awmin an hre lova, tumahin an ina awm atan an duh lova, a hnuaia mite ho chu an hruai haw vek a nih kha. Mahse, kha putar kha mi ropui a ni a, a thlenna hmun kha chhe hle mah se a chhunga awm kha a ropui thung a sin.

He kan ram hi engnge a nih ve le..

Kan khawpui nun hi en teh ang u. Dikna hian hmun a chang em? Hausa leh rethei kan thliar ta lutuk te hi kan ram hian a chhiatphah ang mawle. Khawiah pawh kal dawn ila incheina, pawnlam landan hi a va pawimawh ta em! Thingtlangpa tih hriat ngawih ngawih tan pisa dawr te hi a har tan ta. Mi neinung, mahni hlawh phu lova khawsa kan tlawn huam huam a, mahni nihna anga lang ngam chu kan nuih zui a nih hi. Harh a ngai a ni.

Ni e, ngaihtuah teh ang u. Han en reng renga kan chhawr theih tura kan rinloh, mi harsa ve tak a ni tih hriat ngawih ngawih chu buaipui kan hreh tlat thin a, office min lo dawr dawn pawn kan be tha ngai ta lo. VIP tia sawi tute khan VIP aia ngaihsak zawk kan nei ta a ni lo maw?

Arbawm chhia leh mizo te..

Khawpui lunlai taka mahni nihna anga lang ngam khawpa dik chu kan nuih a; hmeithai leh pachhiate zuam tawk lekin kan changkang ta. Kha mi rethei, rethei kumkhua tura siamtu eirupa erawh kohhran rawngbawltuah kan thlang leh thung si. Rilru leh ngaihtuahna fim hmangthei lova sap nungchang thenkhat entawn tawk leka pachhe hnam kan ni mai lo maw?

Kha arbawm chhe lumna hre lo tu khan a ti lumtu, thil chhia siamtu ar erawh a duh em em a, ar tana tangkai em em arbawm kha chhe tawh tih hrereng mah se a tha siam lovin arbawm chhe tawh tak chu a la hmanga, a hnuah phei chuan ar chuan arbawm chu ti lumin a tlan bo san ta daih a nih kha. Tha takin ar kha enkawl se chuan a sa a ei ngei awm si a…

Chhingkhual lenmawii

Nipui a ni a, khua chu a lum kher mai. Kan thianho chuan zinkawng zawhin bike in kan tum ram chu kan pan a. Khawlum uap churh mai leh ni sa vawl vawl mai chu tawrh a hrehawm duh khawp mai. Thli thaw te pawh a lum vek hialin ka hria.

Kan tlan zela. Thui fe kan tlan hnu chu kawng bul lawkah chuan lui nawm hmel deuh mai a lo awm a. Kan han dinga, chu luiah chuan kan han inphih harh a. Khawlum laia lui tui dai nuam taka inchiah chu a nuam duh ngei mai. Kan eitur ken te chu eiin kan chawl a. Theih chu nise kha lui kha phurh tel ve mai a chakawm khawp mai. Lum tih deuhin inchiah leh zawk thin ila zinkawng chu a hrehawm lohvang mawle…

Chutia kan han inphih harh lai vel chuan chhungkaw pakhat kan kalna lam tur atanga rawn kal hi an rawn thleng a. Anni pawh chuan chu lui chuan a lo hip ve aniang, an dinga, an rawn chhuk ve a. A hnung atanga rawn chhuak nula chu hmuh thianglo ang mai a ni, a hmeltha kher mai. A vun lah a no nalhin a var em em mai a, silhloh pawn a eitlak hialin ka ring. A hmaifang lah chu hmelthatna zawng zawng nei tura khuavang siamluih ni duhawm tak a ni. A sam lah chu Rimenhawii sam aipawn a nalh loh ka ring miah lo! A..hmelthatna leh duhawmna zawng zawng nei tura he leilung siam bik hi a ni ber ang. Chu chuan kan awmna lam a rawn pan nia! Mumang pawh a ang rum rum alawm le.

Chu luiah chuan an chhungkua pawh chu an han inphih harh a. Nuam an tihhmel khawp mai. Sir khatah keini ho chu kan lo thu khawm tal a. Chu hmeltha-i chuan a rawn en zawk a. A mitmeng a va mawi em! A vawikhat melh zauh pawh khan khawlum a dai sawng sawngin ka hria. Mahse, a hming leh veng erawh kan hre tlat lo.. Chhingkhual lenmawii tih chauh lo chu!

Rei vaklo an awm hnu chuan kal turin an insiam a. Motor-ah chuan an lut leh ta a. Keimahah danglamna a awm ta tlat mai! Ka vawikhat hmuhnaah ka vei titih ringawt mai ni mawle. An kal dawn..aw, an motor khi a ke thep vek se aw..siam ila, han inhmelhriat ila ka va chak em! An liam dawn.. lo hawi leh lawk teh..mawh..ka lo bye bye tal teh ang che.. aw, an liam ta!

Khawiah nge maw a kal dawn le? Khatiang khawpa hmeltha kha mizo thlahah hian an lo awm thei a ni maw? Aw..thil ka hrechhuak ta..mahse a tlai tawh lutuk. An awmlai khan lo va biak tur a ni aw. Mahse, tunah chuan a tlai tawh si. Lo va a chanchin vel chu ka hre teuh awm si a. An kal tur te han thlahin han bye bye ila, nui sen sen chungin min han chhanglet ve awm si a!

Ni e, tunah chuan an tlan liam daih tawh. Hmuh tur a awm tawh lo. Tlai khawhnua ka thil ngaihtuah chhuah pawh a hunlaia ka hman loh avangin awmzia a awm tawh lo. A pawi ta ber chu a awmlaia a hmelthatnain min zem nasa lutuk kha a ni.

Keini pawh chu kan kal veleh ta a. Ni chu la sain, khua pawh la lum uap churh mah se kei ka ngaihtuahna erawhin ni a sa a ti lova, khua pawh lum a ti hek lo! Ni e, ka ngaihtuahna chu kha hmeltha-i te car chhungah khan a awm daih alawm!

Ka pi tan....

A khuhhawnna

Keichuan he khawvelah hian “Pi” tia koh tur dik tak ka nei tawh lo. Thianten an pi te an koh te hian ka pi kha ka ngai thin. Tunah chuan he khawvel hi chhuahsanin a chatuan hmun a pan tawh a. A damlai khan engmah tihsak theih ka neilo nachungin min hmangaih zia ka hre reng thin. A damloh lai ber pawha min ngai em em thin te khan min hmangaih zia a va tichiang em. Pi, ka ngai che! Tunah chuan Pi dik tak ka nei tawhlo a sin..i tupa hi min khawngaih lo em ni?

Zing dar 4 bawr vel a ni a, ka pi chu a natna avangin a muhil theilo thoin tukverh a hawng a, he hla hi a sa a sin

He dam chhung buaithlak takah hian,

Ka phunnawi lo, phurrit mah se;

Ka hmaah chawlhna a awma,

Luipui mawi tak piah lamah chuan.

Ni e, pi, i natna khan a tibuai chein mutmu pawh tuah thei lova tlaivar kha i ngah thin reng a ni. Mahnia tuar tlawk tlawkin chhungte tihharh hlau takin choka lamah te i phei a, kha i na kha inhneh tir i duhlo a. Mahse, mutheilo khan a va siam hnem che em. Khatia hrehawm taka i nun i hman pawh khan phunnawi lovin kha i ritphurh khan lei piahlam thlen hunah a tibuai tawh dawn lo che a i hriat avang khan van kawtthler hmun kha i thlir tlatte kha a ropui ka ti a sin.

Thlipuiin min nuai vel mah se,

Hlauhawmten min tibuai bawk se;

Chung thilte chu ka pel thuai ang,

Luipui mawi tak ka kai hunah.

Khang i han sak ka ngaihtuah leh hian kha i natnain a tihbuai nasat dan che kha ka hre thar thin. Ni e, he khawvel hi chu buaina, manganna leh lungngaihna mai a nia. Kan hlim ber laipawhin lungngaihna chirhdup chuan min hual reng thin. Kha khawvel nun khan lei piahlamah a rawn zui dawn lo che tih hriain i pel thuai anga, lawng chawlhna tlang thianghlima i kal hun kha i nghakhlel a ni tiraw?

Ka hmabak chu ka hlen hunin,

Chawlhna hmun tiam chu ka chang ang;

Krista hnena cheng reng turin,

Luipui mawi tak piah lamah chuan.

Pi, he khawvela i zinkawng kha a bum boh hle a, hah takin, mangan leh lungngaihna chhum zingah i kal a. Mahse i zawh tawp huna i chawlhna tur hmun Ralmuanna tlang, nat leh hrehawm tur tawh lo tura Beramno nunnema kianga cheng turin i inpeih tawh hle tih a tilang a sin. Chatuana Beramno fak tura luipui mawi tak piah lama hmun i thlir khan i na khan a kalsan lo che a, mahse, Inkhawmpui tiak tawh ngai lohna hmunah a rawn zui tawh dawn lo che tih chu i chiang a ni tiraw?

Chu luipui mawi tak piahah chuan,

Chhandamtu’n lawmah min nghak e;

Ama hnena cheng reng turin,

Khawvel buaina tuar tawh lovin.

Ni e, pi, kan la ngai chein kan la thlahlel che tih chu i hria alawm. Mahse, i natnain a tihhrehawm che avang khan Lawng chawlhna tlang thianghlim kha i thlir a, chu hmun nat leh hrehawm tuar tawh lohna hmun chu i natna khan a ngaihzual tir che tih erawh kan hai lo.

Ni e, tunah chuan kan hnenah i awm tawh lova, kan rilruah chuan ila awm reng a sin. Ama hnena cheng reng turin, khawvel buai nat leh hrehawmna hmun i chhuahsan tawh si a.

Ni chu tla rawh se....

A khuhhawnna
Ni chu kawlah a herliam tep tawh a. Nungcha tinrengte chuan zan hun an hmanna tur zawngin an hmanhlel hle tawh a. Mihring zi nuai nuai mai pawh chu hmanhmawh takin an in lam panin ni tlak hma, thimin a tuam hma ngeia inlum thleng hman turin a an kal dawr dawr a. Hnathawk an bang a, mipui khawlaia awm an vang tan a… ni chu a tla ta! Thimin khawvel a rawn tuam ta a..
Thim zingah thuin..
Thim hi chu a nelawmloh a ni. Khua a han thim dek dek tawh hi chuan ka thauah a man titih tlat thin nia mawle. Chhuna ka tihngam reng kha thim hnuaia a han awmchiah chuan ka ti tlat tawh thin.
He thim hi mihring tan chuan hahdamna hun tha tak chu a ni tehmeuh mai. Mahse, rilru hahnain a tuam, lungngaihna chhirhdupa tang tan erawh hahdam a hnekin manganna belhchahtu mai a ni zawk si a. Chhun khaw eng hnuaia an rilru tihahtu em em kha vei zuiin muttheihloh phah nan an hmanga, an taksain a tuar phah thin.

I hringnunah ni a tla maw?
Han inen teh ang u le. Humsual daiin, kan rahna a phet a, kan lawmna chu lungngaihnain min tlakbuakin hlimna chu mittuiin a rawn zui fo a nih hi. Hmangaih tak i neia, in inhmangaih a maw i tihlaiin a rinawmlohna i hre ta a. Chutah chiah chuan lungngaihna chhumin rawn zin hnan chein, ni eng hmu lo turin a sim thin che a nih kha.
Ni e, thenkhat chu an nun phet laklawk tawhna chu hmanruaa hmangin an nun chu thimin a rawn bawh tan a. Chu thim chuan an rilrua hnathawkin eng hawisanin thim lam an hawi tlata. Manganna vawrtawp lo thleng chu hmachhawn ngam lovin an nun hloh ta tam tak an awm. Beiseina nei thei tawh lova thimin a tuam tak tak tawh hi chuan hmachhawn ai chuan vak vakin tluk hun an nghak mai thin. Chutia an tluk tawh chu tho leh thei lovin an tlu hlen tlangpui thin.
Ngaihtuah teh..
He hringnun hi ngaihtuah teh le. Manganna leh lungngaihnate tawk lovin hlim reng ta ila dam hlutna i hria angem? Thih duh hial khawpa rilru mangan chang i nei thin maw? A nih lungkham nei lovin awm reng ta la, he hringnun hlutna hi i man thiam dawn em ni?
Ni hi tla lovin eng reng ta sela he thim hlutna, hahdamna leh rilru sawrbingna hun hi a awm dawn lo tihna a nia. Nun a hman nawm theih a rinawmloh a ni tiro. Chuvangin thim hnuaia i awm ve zeuh khan beidawng lutuk duh suh, a eng zawngin thil thlir rawh.
Ni chu tla rawh se..
I nun atang chuan ni tlain, vawi tam tak thimin a tuam tawh che pawh a ni thei e. A changchuan dam duhlo khawpin lungngaih chang i nei ngei ang. He hringnun kalphung hi a ni tlat si a. Hmangaihtu leh lainattu nei tawh lo khawpa inngaiin i nunah chuan ni pawh a lo tla ve tawh pawh a ni thei. Tunah pawh a tla mekin, nakin lawkah pawh a tla maithei. Chutianga ni a tlak chuan hei hi hrereng ang che- NI A TLAKIN A LO CHHUAK LEH THIN tih te mai hi!